Bạn có bao giờ thắc mắc làm thế nào mà tin nhắn trên Facebook, Zalo lại hiển thị ngay lập tức khi người khác vừa gửi, hay làm sao các chỉ số chứng khoán nhảy số liên tục mà không cần bạn phải tải lại trang?
Câu trả lời nằm ở Websocket – một giao thức truyền tải dữ liệu thời gian thực (Real-time). Trong hệ sinh thái Node.js, Socket.io chính là “vị vua” giúp bạn hiện thực hóa các tính năng này một cách cực kỳ đơn giản.
1. Websocket là gì? So sánh với HTTP truyền thống
Trong giao thức HTTP thông thường, Client phải là người “chủ động” gửi yêu cầu và Server mới “bị động” trả lời. Điều này giống như việc bạn phải liên tục hỏi: “Có tin nhắn mới chưa?”
Websocket thì khác, nó thiết lập một kết nối liên tục và “song công” (Full-duplex). Cả Client và Server đều có thể chủ động đẩy dữ liệu cho nhau bất cứ lúc nào.
2. Socket.io là gì? Tại sao không dùng Websocket thuần?
Mặc dù trình duyệt hiện đại đều hỗ trợ Websocket, nhưng việc sử dụng thư viện Socket.io mang lại nhiều lợi ích:
* Tự động kết nối lại: Nếu mạng bị chập chờn, Socket.io sẽ tự động tìm cách kết nối lại.
* Dự phòng (Fallback): Nếu trình duyệt quá cũ không hỗ trợ Websocket, nó sẽ tự chuyển sang cơ chế HTTP Long-polling.
* Phân nhóm (Rooms): Dễ dàng tạo các phòng chat riêng biệt.
3. Luồng sự kiện trong Socket.io: Emit và Listen
Lập trình với Socket.io thực chất là lập trình xoay quanh các Sự kiện (Events).

- Emit: Gửi một sự kiện kèm dữ liệu đi.
- Listen (On): Đứng đợi và nhận dữ liệu từ một sự kiện.
- Broadcast: Server gửi dữ liệu cho tất cả mọi người, trừ người vừa gửi.
socket.emit('message', 'Chào mọi người!'); — Gửi tin nhắn.
socket.on('message', (msg) => { ... }); — Nhận tin nhắn.
4. Kiến trúc ứng dụng Chat Real-time đa người dùng
Để xây dựng một phòng chat, Server sẽ đóng vai trò là “nhà điều phối” trung tâm, kết nối hàng nghìn Client với nhau.

Khi một người dùng gửi tin nhắn, Server nhận được và ngay lập tức “phát loa” (Broadcast) tới tất cả các thiết bị khác đang kết nối. Mọi thứ diễn ra trong tích tắc, tạo cảm giác mượt mà tuyệt đối cho người dùng.
Ứng dụng của bạn đã rất thông minh và nhanh nhạy. Nhưng làm sao để đảm bảo code của bạn không có lỗi và hoạt động ổn định khi có hàng triệu người dùng?
Bài tiếp theo sẽ hướng dẫn bạn kỹ thuật Debug & Test trong Node.js với Jest – Bí quyết để có code “sạch” và chất lượng.
👉 Debug & Test trong Node.js: Thực chiến với Jest
Đón xem bài tiếp theo: Tự động hóa kiểm thử: Cách viết Test case chuẩn chuyên gia với Jest cho dự án Node.js!**